Overname liftenwereld
Liftfabrikant KONE koopt TKE
Het Finse liftbedrijf Kone wil de Duitse liftenbouwer TK Elevator overnemen voor € 29,4 miljard, een van de grootste overnames in Europa van de afgelopen jaren. Als de overname doorgaat, blijven er op de westerse markt nog maar drie grote partijen over: Kone, Otis en Schindler. Voor VvE’s die liften in hun complex hebben, is dat geen ver-van-mijn-bed-show. Wij zetten uiteen wat er aan de hand is en wat u als VvE bestuur nu al kunt doen.
Liftenmarkt slinkt naar drie grote spelers
Begin juni stemden de aandeelhouders van Kone in met de overname van TK Elevator, voorheen onderdeel van Thyssenkrupp. De deal moet nog langs de Europese mededingingsautoriteiten in Brussel, die kunnen eisen dat bedrijfsonderdelen worden afgestoten. Bij grote fusies als deze duurt die beoordeling vaak lang. Na een eerste verkennende fase van ongeveer een maand volgt bij dit soort omvangrijke transacties regelmatig een diepgaand vervolgonderzoek, waarbij ook klanten en concurrenten worden gehoord. Als de overname doorgaat, blijven er nog maar drie grote partijen over: Kone, Otis en Schindler.
Voor woningcorporaties is dit nieuws al langer een gevoelig onderwerp, en niet zonder reden.
Waarom dit gevoelig ligt
De liftenmarkt heeft een verleden. In 2007 beboette de Europese Commissie de vijf grootste liftfabrikanten (Kone, Otis, Schindler, Thyssenkrupp en Mitsubishi) met bijna € 1 miljard wegens jarenlange prijsafspraken in Nederland, België, Duitsland en Luxemburg. Eind 2025 bepaalde de Hoge Raad definitief dat Kone en Otis aansprakelijk zijn voor de schade die klanten door het kartel hebben geleden, na een juridisch traject dat al sinds 2007 loopt. Andere fabrikanten schikten eerder al. De hoogte van die schade staat nog niet vast en wordt in een aparte procedure bepaald. Kone en Otis vochten het tot het einde uit. Dat zegt iets over de onderlinge machtsverhoudingen tussen grote liftfabrikanten en hun klanten. Door onderlinge prijsafspraken wordt marktwerking uit de weg gegaan en worden prijzen onnodig hoog gehouden.
Komt de overname van TK Elevator erdoor, dan blijft er naast Kone en Otis feitelijk alleen Schindler over als derde grote, onafhankelijke partij. Drie partijen die samen het grootste deel van de westerse liftenmarkt in handen hebben.
Wat betekent dit concreet voor een VvE?
Een VvE met een lift heeft daar op meerdere manieren mee te maken:
Minder keuze bij aanbesteding
Met nog maar drie grote spelers wordt het voor een VvE moeilijker om bij vervanging, modernisering of een nieuw onderhoudscontract scherpe offertes tegen elkaar uit te zetten. Minder concurrentie betekent doorgaans minder druk op de prijs. Onderhoud kan veelal ook ondergebracht worden bij kleinere liftbedrijven. Maar voor volledige vervangingen ben je veelal aangewezen op één van de grote liftbedrijven.
Vendor lock-in bij onderhoud
Liftadviseurs wijzen al langer op een ander probleem dat los staat van het aantal aanbieders. Veel moderne liftbesturingen draaien op gesloten systemen. Heeft uw VvE eenmaal gekozen voor een bepaald merk, dan blijft u daar vaak twintig jaar of langer aan vast zitten, omdat onafhankelijke onderhoudsbedrijven niet of moeilijk bij de besturing kunnen. Dat beperkt uw onderhandelingspositie bij onderhoudscontracten aanzienlijk, ook nu al.
Langere wachttijden op onderdelen
Diezelfde afhankelijkheid kan zich ook uiten in langere levertijden bij storingen, met als gevolg langere uitvalsperiodes van de lift voor bewoners.
Minder aanbieders, meer alertheid: blijf zelf aan de knoppen van uw lift
Wat kan uw VvE nu al doen?
U hoeft niet te wachten tot Brussel een uitspraak doet om uw positie als VvE te versterken. Een aantal concrete stappen:
Check de contractvorm van uw onderhoudscontract
Een modernisering- of all-in-contract bij de oorspronkelijke leverancier voelt vaak makkelijk, maar maakt u extra afhankelijk. Vraag bij vervanging expliciet naar open of merkonafhankelijk te onderhouden systemen, zodat ook kleinere, lokale onderhoudsbedrijven het onderhoud kunnen uitvoeren.
Vraag bij nieuwe liftinstallaties naar de mate van openheid van de besturing
Dit is iets dat u nu, voor ondertekening, kunt vastleggen. Achteraf is dit nauwelijks meer te repareren.
Vergelijk niet alleen op aanschafprijs, maar ook op onderhoudskosten over de looptijd
Juist in een markt met minder concurrentie verschuift de marge van fabrikanten vaak naar het onderhoudscontract. Het is dus belangrijk om niet alleen te kijken wat een vervanging kost, maar ook wat vervolgens de jaarlijkse onderhoudskosten zijn.
Leg meerjarenonderhoud niet te lang vast
Kortere contractperiodes geven uw VvE meer ruimte om bij wijzigingen in de markt opnieuw te onderhandelen of over te stappen.
Houd de uitspraak van de Europese Commissie in de gaten
Worden er als voorwaarde voor de overname onderdelen afgestoten, dan kan dat op termijn ook weer nieuwe, kleinere aanbieders op de markt brengen. OPTIMO houdt de situatie in de gaten.
OPTIMO helpt u dit in de praktijk brengen
Als VvE beheerder volgen wij deze ontwikkelingen op de voet, juist omdat de gevolgen voor individuele VvE’s vaak pas zichtbaar worden op het moment dat een lift vervangen of gemoderniseerd moet worden of een onderhoudscontract afloopt. Heeft uw VvE binnenkort te maken met vervanging van de lift, een aflopend onderhoudscontract, of twijfelt u of uw huidige contract u onnodig vastzet bij één leverancier? Neem gerust contact met ons op.
Wij denken graag mee over hoe u als VvE een sterkere positie behoudt, ook in een markt die verder consolideert.
Enthousiast geworden over OPTIMO VvE Beheer?
Veelgestelde vragen
Nee, er is geen acute actie nodig. De overname moet nog door de Europese Commissie worden goedgekeurd en dat proces kan nog maanden tot jaren duren. Wel is dit een goed moment om uw huidige onderhoudscontract en de contractvoorwaarden van uw lift kritisch te bekijken, zodat u voorbereid bent als er bij vervanging of contractverlenging een keuze gemaakt moet worden.
Vendor lock-in betekent dat u na aanschaf van een lift vrijwel verplicht bent om voor onderhoud en onderdelen bij dezelfde leverancier te blijven, omdat de besturingselektronica een gesloten systeem is waar andere onderhoudsbedrijven niet bij kunnen. Voor uw VvE betekent dit minder onderhandelingsruimte over onderhoudskosten, vaak voor een periode van twintig jaar of langer.
Dat is op dit moment niet met zekerheid te zeggen. Wat we wel weten: minder grote aanbieders betekent minder concurrentiedruk op prijzen en de markt heeft eerder bewezen gevoelig te zijn voor afspraken tussen fabrikanten. Het is daarom verstandig om onderhoudscontracten regelmatig te vergelijken en niet te lang vast te leggen.
Dat is afhankelijk van uw liftmerk en het type besturingssysteem. Bij gesloten systemen is overstappen naar een onafhankelijk onderhoudsbedrijf vaak lastig of onmogelijk. Bij meer open systemen kan dit wel. Wij kunnen voor uw VvE laten beoordelen wat de mogelijkheden zijn bij uw specifieke installatie.
Wij volgen de marktontwikkelingen en helpen VvE’s bij het beoordelen van onderhoudscontracten, het voorbereiden van aanbestedingen bij liftvervanging en het stellen van de juiste vragen aan leveranciers voor ondertekening. Heeft uw VvE een aflopend contract of een vervangingsvraagstuk, neem dan contact met ons op.