AED aanschaffen VvE: wat zijn de juridische mogelijkheden?
Een hartstilstand kan iedereen overkomen, ook in en rond een appartementencomplex. Steeds meer Verenigingen van Eigenaars (VvE’s) krijgen daarom de vraag voorgelegd of het aanschaffen van een AED (Automatische Externe Defibrillator) voor de gemeenschappelijke ruimte tot de mogelijkheden behoort. Wie zich verdiept in AED aanschaffen VvE, stuit al snel op een juridisch vraagstuk. Valt dit binnen de taak van de vereniging en wie beslist erover? In dit artikel zetten we de juridische mogelijkheden en aandachtspunten op een rij.
Wat is een AED?
Een AED is een draagbaar apparaat dat het hartritme weer kan herstellen bij een hartstilstand. Dit gebeurt door het geven van een elektrische schok. Het apparaat is ontworpen voor gebruik door leken en begeleidt de gebruiker stap voor stap door de reanimatie. Omdat een groot deel van de hartstilstanden thuis of in de directe woonomgeving plaatsvindt, wordt een AED in de hal, het trappenhuis of een andere gemeenschappelijke ruimte van een appartementencomplex door veel eigenaren als een logische aanvulling op de veiligheidsvoorzieningen gezien.
AED aanschaffen VvE: valt dit binnen de wettelijke taak?
Dit is de kern van de juridische discussie en de meningen hierover lopen uiteen.
Het doel van een VvE is wettelijk gericht op het beheer van het gebouw en het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de appartementseigenaars, voor zover die belangen samenhangen met dat beheer. De vraag of gezondheidsbelangen van bewoners daaronder vallen, wordt niet duidelijk beantwoord.
- Een deel van de juristen en modelreglementen verdedigt het standpunt dat de aanschaf van een AED wel binnen de taakstelling van de VvE past, omdat snelle hulpverlening bijdraagt aan de veiligheid van het gebouw en zijn bewoners. Dit standpunt wordt ondersteund door het feit dat in artikel 11 lid 1 van het Modelreglement 2017 een AED expliciet wordt genoemd als onderdeel van de gemeenschappelijke ruimten en voorzieningen, zoals ook Rijssenbeek Advocaten beschrijft in hun juridische toelichting.
- Andere bronnen stellen juist dat het bevorderen van gezondheidsbelangen geen onderdeel uitmaakt van de wettelijke doelstelling van een VvE en dat een besluit tot aanschaf van een AED op kosten van de vereniging om die reden vernietigbaar zou kunnen zijn.
In oudere modelreglementen (zoals die van 1992 en 2006) ontbreekt een expliciete bepaling over de AED. Dat betekent niet automatisch dat aanschaf niet mogelijk is, maar het kan wel leiden tot meer discussie over de vraag of de kosten voor rekening van de VvE mogen komen.
Welke rol speelt het besluitvormingsproces?
Het besluitvormende orgaan over de algemene ruimte is de vergadering. Een AED kan daarbij worden aangemerkt als een nieuwe voorziening en kosten die buiten het reguliere onderhoud vallen. Voor dit type besluiten schrijven de meeste modelreglementen een gekwalificeerde meerderheid voor.
Bij het nemen van een besluit over een AED in de algemene ruimte is een goede vastlegging in de notulen cruciaal. Denk aan:
- De motivering waarom de VvE de aanschaf van een AED wenselijk acht;
- De locatie waar de AED wordt geplaatst;
- De kosten (en verantwoordelijkheid) van aanschaf, onderhoud en eventuele vervanging.
Een heldere motivering draagt bij aan transparante besluitvorming en kan discussie achteraf helpen voorkomen.
Als je hart stopt, stopt alles
Zelf een AED aanschaffen, los van de VvE: kan dat?
Ja, dat kan. Een aantal appartementseigenaars kan er gezamenlijk voor kiezen om, los van de VvE, een AED aan te schaffen. De kosten hiervan komen dan voor rekening van de deelnemende eigenaars en niet van de VvE.
Willen zij de AED vervolgens in een gemeenschappelijke ruimte ophangen, zoals de entreehal, dan is daarvoor wel toestemming van de vergadering van eigenaars vereist. De gemeenschappelijke ruimten zijn immers eigendom van alle eigenaars samen en het gebruik ervan wordt door de VvE geregeld. In de praktijk wordt deze route regelmatig gekozen om discussie over de bevoegdheid van de VvE te vermijden. De VvE geeft dan wel toestemming om de AED in de algemene ruimte te hangen, maar is vervolgens dan niet verantwoordelijk voor de kosten, het onderhoud en eventuele vervanging.
Verzekering en aansprakelijkheid
Bij het plaatsen van een AED is het gebruikelijk om na te gaan of de opstal- en aansprakelijkheidsverzekering van de VvE hierop aansluit. De meeste verzekeraars staan positief tegenover de aanwezigheid van een AED als veiligheidsmaatregel, maar het is aan te raden dit vooraf te laten toetsen.
Landelijk netwerk en aanmelding
Een geplaatste AED wordt idealiter aangemeld bij het landelijke oproepsysteem, zodat deze zichtbaar is voor hulpdiensten en burgerhulpverleners in de omgeving. Zo maakt een AED in een appartementencomplex niet alleen onderdeel uit van de veiligheid van de eigen bewoners, maar ook van een breder netwerk in de buurt.
Samenvatting
AED aanschaffen VvE kent geen eenduidig antwoorde. Het hangt af van het geldende modelreglement, de precieze formulering van de doelstelling in de akte van splitsing en de manier waarop het besluit wordt genomen en vastgelegd. Zowel aanschaf via de VvE als aanschaf door een groep eigenaars, met toestemming voor plaatsing in de gemeenschappelijke ruimte, komen in de praktijk voor.
Twijfelt uw VvE over de bevoegdheid om een AED aan te schaffen? Raadpleeg dan altijd eerst uw VvE beheerder of een jurist.
Enthousiast geworden over OPTIMO VvE Beheer?
Veelgestelde vragen
Er is geen eenduidig antwoord. Modelreglement 2017 noemt een AED expliciet als onderdeel van de gemeenschappelijke voorzieningen, wat aanschaf via de VvE ondersteunt. Bij oudere reglementen ontbreekt deze bepaling, wat kan leiden tot discussie over de bevoegdheid en de kosten.
De vergadering van eigenaars neemt dit besluit, meestal met een gekwalificeerde meerderheid omdat een AED als nieuwe voorziening geldt. Een goede vastlegging in de notulen is essentieel om discussie achteraf te voorkomen.
Ja. Een groep eigenaars kan gezamenlijk een AED aanschaffen op eigen kosten. Voor het ophangen in een gemeenschappelijke ruimte, zoals de entreehal, is wel toestemming van de vergadering nodig, al is de VvE dan niet verantwoordelijk voor kosten en onderhoud.
Dat hangt af van de gekozen route. Schaft de VvE de AED aan, dan komen aanschaf, onderhoud en vervanging voor rekening van de vereniging. Schaffen eigenaars de AED zelf aan, dan blijven deze kosten (en verantwoordelijkheid) bij die eigenaars, ook na plaatsing in de gemeenschappelijke ruimte.
Nee, een AED is niet wettelijk verplicht voor VvE’s. De aanschaf is een keuze van de vereniging of van individuele eigenaars, mede ingegeven doordat een groot deel van de hartstilstanden thuis of in de directe woonomgeving plaatsvindt.
Het is aan te raden vooraf te controleren of de opstal- en aansprakelijkheidsverzekering aansluit op de aanwezigheid van een AED. De meeste verzekeraars staan hier positief tegenover, maar toetsing vooraf voorkomt verrassingen achteraf.
Nee, maar het wordt wel sterk aangeraden. Aanmelding bij het landelijke oproepsysteem maakt de AED zichtbaar voor hulpdiensten en burgerhulpverleners, waardoor het apparaat niet alleen de eigen bewoners maar ook de bredere buurt ten goede komt.